NatGeo – Een betere wereld begint bij de buren

 

een-betere-wereld-begint-bij-de-buren-2727

Gezonder eten, minder afval, vaker met de trein: wil je dat mensen veranderen, geef dan informatie over de gevolgen van hun gedrag. Een voor de hand liggende strategie, maar misschien niet zo’n effectieve. Want we vinden de buren minstens zo belangrijk.

Toen ik tien jaar was, besteedde mijn school een week lang aandacht aan water: de waterweek. Ik leerde alles over water en was verbijsterd toen ik hoorde dat ik de wc doortrok met drinkwater. En dat terwijl in landen ver buiten mijn veilige dorp kinderen vergingen van de dorst. Net als al mijn klasgenoten nam ik me voor om nooit meer water te verspillen. Maar twintig jaar later is er weinig veranderd en spoel ik de wc nog altijd door met drinkwater.

Tegenwoordig ben ik vegetariër. Ik kan dierenleed slecht verdragen en voer regelmatig verhitte gesprekken met vrienden en collega’s waarin ik probeer uit te leggen dat dieren in de bio-industrie het zwaar te verduren hebben en dat de CO2-uitstoot van de intensieve veehouderij niet bijdraagt tot een schoner leefklimaat. Mijn redenering: als ik anderen overtuig met steekhoudende argumenten, laten ze dat vlees vanzelf staan.

Gelijkgestemden

Maar zo werkt het blijkbaar niet. Hoe uniek we ieder voor zich ook zijn, we blijven kuddedieren. En kuddedieren kijken naar wat anderen doen. Niet voor niets omringen we ons met gelijkgestemden, mensen die min of meer hetzelfde denken en handelen als wijzelf. De veiligheid die de groep ons biedt, is van onschatbare waarde. Een goed argument is belangrijk en kan inspelen op onze overtuigingen – maar aanpassing van ons gedrag is een ander verhaal.

Sociaal psycholoog Jessica Nolan bewees de macht van de buurman met een mooi experiment. In een woonwijk verspreidde zij verschillende flyers over energiezuinig leven. Een aantal huishoudens kreeg informatie over de financiële pluspunten van een lager energieverbruik, andere kregen informatie over de voordelen hiervan voor het milieu. Een laatste groep ontving een flyer waarop geen voor- of nadelen over energieverbruik werden vermeld, maar waarop was te lezen dat een meerderheid van de buurtgenoten energiezuinig leeft.

Geheel tegen de verwachting in bleek dat na vier weken de groep die alleen informatie had ontvangen over het gedrag van hun buren, minder energie had verbruikt dan de andere twee groepen. De huishoudens die voorlichting kregen over financiële en milieuvoordelen, gaven weliswaar aan die informatie ter harte te hebben genomen, maar dat bleek niet uit hun energierekening: hun verbruik was onveranderd. Bij de ‘burengroep’ was dit wel duidelijk gedaald. Bij navraag vertelden deze mensen dat ze niet waren beïnvloed door de flyer met informatie over de buurt, maar toch lieten juist zij de grootste gedragsverandering zien.

Sociale acceptatie

In onze zoektocht naar sociale acceptatie delven idealen het onderspit. We willen wel, we beoordelen onze idealen als belangrijk, maar een gedragsverandering op basis van argumenten is moeilijk te bewerkstelligen. Een niet al te hoopgevende conclusie, zou je denken. Maar er is ook een positieve kant: blijkbaar vormen sociale normen een belangrijke motivatie voor gedrag. Niet voor niets vliegen de rolmodellen en voorbeeldfuncties ons om de oren. Deze kunnen ons aansporen tot verandering.

Gezond eten is in de mode. Vegetarisme ook. Bovenstaande in acht nemende, ga ik verhitte discussies over de bio-industrie uit de weg; in plaats daarvan adviseer ik mijn vrienden en collega’s op zoek te gaan naar een vegetarische buur. Dan gaat de rest vanzelf.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s